29 juni 2005   -   bron: Brabants Dagblad ’Boxtel wordt het vuilnisvat van De Dommel’ C. van Dijk uit Boxtel heeft het waterschap De Dommel met zijn ’terzake deskundige’ kritiek op een plaatselijke rivierversmalling in verlegenheid gebracht. Sinds de werktuigbouwkundige de rechter aan zijn kant kreeg, liggen de werkzaamheden stil. Boxtel Bijna negen maanden ligt het werk stil aan ’De Dommel door Boxtel’. Het bekende ’Rondje Boxtel’ blijft daardoor voor de kanovaart geblokkeerd. De rechtbank in Den Bosch vernietigde op 3 november vorig jaar de besluiten waarmee het provinciebestuur de ingrijpende reconstructie van een 4,2 kilometer lang riviergedeelte tussen het omleidingskanaal langs de A2 en het centrum van Boxtel had goedgekeurd. Om te voorkomen dat het werk toch door zou gaan, schorste de rechtbank tevens het uitvoeringsbesluit. Superieur Voor het waterschap De Dommel betekent dit een financiële strop omdat het de aannemer al aan het werk had gezet zonder een beroepsprocedure bij de rechter af te wachten. Superieur was het voorbijgegaan aan de fundamentele bezwaren van de Boxtelse ingenieur C. van Dijk en de milieuvereniging Het Groene Hart. Er leek geen vuiltje aan de lucht omdat de opposanten ook bij de provincie geen poot aan de grond kregen. Van Dijk gaf echter niet op. Als huiseigenaar langs de Dommel die zijn woongenot bedreigd ziet, heeft hij zich als een terriër in deze zaak vastgebeten. Op basis van eigen hydraulische berekeningen, betwist hij de deskundigheid van het bureau Arcadis, dat het ruim vier miljoen euro kostende en gesubsidieerde Dommelproject namens het waterschap uitvoert. Van Dijk is werktuigbouwkundige en heeft ervaring in het berekenen van waterstromingen. Vervuild slib ’De Dommel door Boxtel’ combineert een schoonmaakoperatie - het verwijderen van 24.000 kuub vervuild slib - met een versmalling van de stroomgeul van 17 naar 10 meter. De rest van de bedding moet natuur worden. Een zandvang moet voorkomen dat de uitgebaggerde Dommel opnieuw dichtslibt met gifstoffen die de rivier nog steeds aanvoert: een erfenis van de zinkfabrieken uit de Kempen. Rond de vijver Vorsenpoel in de wijk Oost wordt een nieuwe kronkelende Dommelarm gegraven. In het centrum van Boxtel komt een grote vistrap. Te laag Volgens Van Dijk deugt dit plan van geen kanten. „Arcadis gaat ervan uit dat het water door de versmalde bedding sneller gaat stromen, waardoor zich minder slib afzet. Maar dat klopt niet. Door de versmalling gaat de rivier juist langzamer stromen, omdat het verval (het hoogteverschil) van de Dommel in Boxtel te gering en de wateraanvoer te laag is. Aangezien de zandvang veel te klein is om het aangevoerde zand en slib te onderscheppen, zullen grote hoeveelheden neerslaan in de natuurzones die daardoor in hoog tempo verlanden. Verontreinigde stoffen als cadmium, koper, lood, zink en arseen binden zich met zuurstof en komen aan de oppervlakte. Kinderen en honden spelen er in, het spoelt mee met de regen. De verontreiniging gaat zich verspreiden. Boxtel wordt hiermee het vuilnisvat van de Dommel.“ Klus Volgens Van Dijk hebben zich sinds 2000 al grote hoeveelheden slib afgezet aan de rivieroevers, omdat de beplanting daar niet meer werd onderhouden. Waarom maakt hij zich zo druk over dit project? „Ik ben één van de weinige buitenstaanders die doorgronden wat er fout zit. Als ik het opgeef wordt een slecht plan uitgevoerd. Dat motiveert om door te gaan met deze enorme klus die mij al veel geld heeft gekost“, zegt hij. De Bossche rechtbank vond dat de provincie de bevindingen van de ’terzake deskundige’ Boxtelaar ten onrechte had genegeerd en diens bezwaren daarom ondeugdelijk gemotiveerd had afgewezen. Van Dijks kritiek op het werk van Arcadis, wordt gedeeld door de Utrechtse wetenschapper J. van den Berg, die door de provincie om nader advies is gevraagd. „De berekeningen zijn slecht onderbouwd en aanvechtbaar. De zandvang zal niet het beoogde effect hebben“, concludeert hij. Van den Berg beveelt nader onderzoek aan om het plan te verbeteren. ’Geknutsel’ Volgens A. van Abeelen van Het Groene Hart is het ’geknutsel’ aan de Dommel in Boxtel een ongewenste cultuurhistorische verminking van het nationaal landschap Het Groene Woud. „Bovendien zijn de gifgefundeerde natuurzones ecologisch onacceptabel en verknalt de reusachtige betonnen vistrap het aangezicht van de Dommel in het centrum van Boxtel. Door er meer geld voor uit te trekken, had dit een fraaie natuurstenen trap moeten zijn, zoals bijvoorbeeld bij de Spoordonkse watermolen. Er is alle reden om de plannenmakers tot de orde te roepen“, vindt Van Abeelen. Meer water Het provinciebestuur moet nu opnieuw beslissen over de bezwaren tegen ’De Dommel door Boxtel’. Volgens Van Dijk is een andere koers noodzakelijk. „Laat de rivier intact, bagger hem over de volle breedte uit en verhoog de stroomsnelheid zodat zich minder slib kan vastzetten“, luidt zijn alternatief. Volgens Van Abeelen moet het waterschap dan meer water door de Dommel laten stromen en minder afvoeren via het omleidingskanaal. De vraag is of Van Dijk zijn gelijk krijgt in een zaak waar veel prestige in het geding is. „Dit project gaat voor nagenoeg 100 procent zeker door“, beoordeelde watergraaf P. Glas de rechterlijke uitspraak van vorig jaar. Sindsdien mijdt het waterschap elk contact met Van Dijk. De provincie heeft inmiddels geconcludeerd dat het advies van de wetenschapper Van den Berg ’alleen kanttekeningen plaatst bij de duurzaamheid van het plan’, zo blijkt uit een geautoriseerd gespreksverslag. ’Onafhankelijk’ Gunstig voor het waterschap is ook dat de provinciale hoor- en adviescommissie Gedeputeerde Staten heeft aangeraden alle bezwaren tegen het Dommelproject opnieuw ongegrond te verklaren. Zij schaarde zich daarbij achter de conclusies van ’onafhankelijk adviesbureau Arcadis, dat de aangevoerde beroepsgronden uitvoerig heeft weerlegd’. Arcadis is de architect en uitvoerder van ’De Dommel door Boxtel’. (door Ron Lodewijks) Waterbodem.nl deskundig en actueel op het gebied van waterbodems en baggerspecie.